HOME

Vakinfo

Hoofdstuk 1: Inleiding

Doelstellingen

- Kan de FUNCTIE van een BESTURINGSYSTEEM toelichten.

- Kent het VERSCHIL tussen GUI EN CLI.

- Kan een GESCHIKTE KEUZE MAKEN van een BESTURINGSYSTEEM.

- Kent het concept van OPEN SOURCE LICENTIES.

Wat is een besturingssysteem?

- SOFTWARE die op een COMPUTERAPPARAAT wordt uitgevoerd en de HARDWARE- EN SOFTWARECOMPONENTEN beheert.

- De LINK tussen GEBRUIKER en de HARDWARE.

Engels: Operating System

- Gewoonlijk afgekort als OS.

Scheduling

- GEBRUIKERS voeren programma's uit.

- SERVICES worden door het OS aangeboden aan GEBRUIKERS.

- Niet alles kan tegelijkertijd uitgevoerd worden.

- SCHEDULING is het OPMAKEN van een PLANNING voor de UITVOERING van PROGRAMMA'S EN SERVICES.

Hardware

- Het FYSIEKE deel van een COMPUTER inclusief onderliggende ELEKTRONICA.

Kernel

- Vormt de COMMUNICATIE tussen de HARD- EN SOFTWARE van een COMPUTER en beheert de HARDWAREBRONNEN.

Shell

- De GEBRUIKERSINTERFACE waarmee gebruikers specifieke TAKEN van de COMPUTER kunnen AANVRAGEN. Deze verzoeken gebeuren via CLI OF GUI.

GUI Vs CLI

GUI

- Graphical User Interface

CLI

- Command-Line Interface

Keuze van besturingssysteem

De drie belangrijkste besturingssystemen tegenwoordig zijn

- Windows

- MacOS

- Linux

- Enkel WINDOWS heeft zijn EIGEN CODE en is niet gebaseerd op UNIX OF LINUX.

Factoren bij het kiezen van een OS

- Rol: direct toegankelijk door één gebruiker of meerdere gebruikers op afstand?

- Functie: moet er specifieke software op worden uitgevoerd? Wat zijn de vaardigheden van gebruikers?

- Levenscyclus: verschillende RELEASECYCLI EN ONDERHOUDSCYCLI voor ondersteuning en updates.

- Stabiliteit: zijn OS-releases BETA (niet getest "in het wild") of STABIEL (getest)?

- Compatibiliteit: Is het BACKWARDS COMPATIBLE?

Kosten van OS

- MICROSOFT werkt met JAARLIJKSE LICENTIES.

- APPLE heeft geen jaarlijkse kost maar WERKT ENKEL OP APPLE HARDWARE.

- LINUX is veelal GRATIS terwijl er een kost is voor SUPPORT.

Windows

- Biedt DESKTOP- EN SERVERVERSIES.

- Langzame release- en onderhoudscyclus (3-5 jaar).

- Backwards compatible.

- Maakt gebruik van een GUI.

- Powershell: SCRIPTING- EN BEHEERMOGELIJKHEDEN ontwikkeld om te CONCUREREN MET LINUX.

- WSL: Linux geïntegreerd in Windows.

MacOS

- Werkt alleen op APPLE HARDWARE.

- Gebaseerd op OPEN-SOURCE SOFTWARE, met eigen interface.

- Elk jaar nieuwe grote release.

Linux

- Heeft verschillende DISTRIBUTIES (versies) die bedoeld zijn voor een brede selectie aan USE CASES.

- Sommige distributies bieden COMMERCIËLE OPLOSSINGEN aan.

- Vaak worden distributies gemaakt door VRIJWILLIGERS.

Linux distributies

Red Hat

- Richt zich op SERVERTOEPASSINGEN zoals WEB- EN BESTANDSSERVERS.

- Brengt RED HAT ENTERPRISE LINUX (RHEL) uit, een STABIELE distributie met LANGE RELEASECYCLI.

- Sponsort het FEDORA PROJECT, een desktop OS met de nieuwste software.

- ALMALINUX is een GRATIS versie van RHEL-software die GEEN ONDERSTEUNING biedt.

Debian

- Uitgebracht door een COMMUNITY die het gebruik van OPEN SOURCE SOFTWARE bevordert.

- Heeft zijn eigen PAKKETBEHEERSYSTEEM (APT), uitgevonden op basis van .DEB-BESTANDSFORMAAT.

- Ubuntu: de meest POPULAIRE AFGELEIDE DISTRIBUTIE, die VARIANTEN heeft voor desktop, server en applicaties. Ubuntu biedt ook LTS-VERSIES aan (Long Term Support).

- Linux Mint: een AFGELEIDE van Ubuntu met verschillende GRATIS versies, sommige hebben LICENTIEBEPERKINGEN.

Suse

- Een van de EERSTE DISTRIBUTIES.

- Oorspronkelijk afgeleid van SLACKWARE.

- Bevat EIGEN CODE en wordt verkocht als een SERVERPRODUCT. Sommige modules of add-ons bevatten mogelijk eigen code.

- Er bestaat ook een WERKSTATIONVERSIE.

- OpenSUSE is een volledig OPEN EN GRATIS versie met meerdere DESKTOP PAKKETTEN.

Android

- Biedt een platform voor MOBIELE GEBRUIKERS.

- Heeft GEEN TRADITIONELE GUI/LINUX-PAKKETTEN om het compatibel te maken met desktop.

- Gesponsord door GOOGLE.

Andere Linux distributies

- Raspberry Pi OS: is een LINUX distributie die is ontworpen om op RASPBERRY PI HARDWARE te draaien.

- Linux From Scratch (LFS): bestaat uit een ONLINE BOEK, BRONCODE EN INSTRUCTIES voor het bouwen van een AANGEPASTE LINUX DISTRIBUTIE.

Open Source Licenties

End-user License Agreement (EULA)

- Juridisch document.

- Accepteren voordat de software geïnstalleerd wordt.

- VOORWAARDEN waaronder software GEBRUIKT mag worden.

GNU General Public License version 2 (GPLv2)

- BRONCODE moet voor IEDEREEN beschikbaar zijn.

- Iedereen kan WIJZIGINGEN aanbrengen.

- Wijzigingen moeten onder dezelfde LICENTIE vallen.

BSD Licentie

- Broncode mag GEBRUIKT, GEWIJZIGD EN VERSPREID worden, ook COMMERCIEEL.

- Naam auteur en licentie vermelden in eigen software.

- Wijzigingen hoeven NIET OPEN SOURCE te zijn.

- Wijzigingen mogen ook onder een andere LICENTIE vallen.

Free and Open Source Software (FOSS)

- Iedereen kan de BRONCODE BEKIJKEN, WIJZIGEN EN OPNIEUW VERSPREIDEN.

Hoofdstuk 3: Basiskennis Linux